---
title: "Schemat z cudzego serwera. Jak awaria ePUAP zatrzymała walidację JPK"
url: "https://senteri.pl/awaria-epuap-walidacja-jpk/"
date: "2026-11-22"
updated: "2026-11-22"
section: "ERP"
tags: ["epuap", "integracje-erp", "jpk", "ksef", "odpornosc-systemow"]
author: "Łukasz Jajor"
lang: "pl"
---

# Schemat z cudzego serwera. Jak awaria ePUAP zatrzymała walidację JPK

> Pliki były poprawne, a bramka MF według producentów przyjmowała dokumenty. Stanęła kontrola w programach księgowych, bo bez schematu z crd.gov.pl nie miały czego sprawdzić. Co z tego wynika dla firm i dla KSeF.

W środę 18 listopada księgowa siada do pliku JPK\_V7 za październik. Termin mija 25 listopada, dane są zamknięte, plik się generuje. Przy sprawdzaniu program zgłasza błąd, że typ `TDataCzas` z przestrzeni nazw na crd.gov.pl nie został zadeklarowany. W pliku nic się nie zepsuło. Program nie zdołał pobrać z rządowego serwera jednego z plików, na których opiera się schemat JPK, więc nie mógł sprawdzić, czy data jest datą.

Dla części firm ta awaria trwała w listopadzie ponad dziesięć dni. Najciekawsze jest w niej to, że sam plik był w porządku, a według producentów i relacji użytkowników bramka Ministerstwa Finansów przyjmowała pliki. Stanęła kontrola pomocnicza, którą programy księgowe wykonują przed wysyłką. Mechanizm ochronny, który zależał od cudzego serwera, zamienił cudzą awarię we własny przestój.

## Co się stało, po kolei

10 listopada Ministerstwo Cyfryzacji wykryło incydent bezpieczeństwa w ePUAP i ograniczyło dostęp do części systemu. 15 listopada uruchomiło rozwiązanie przejściowe, a 19 listopada ogłosiło, że ePUAP działa w pełnym zakresie. Minister Gawkowski potwierdził, że atak przyszedł z zagranicy, a resort podał, że analiza nie wykazała jego rozszerzenia na inne systemy publiczne.

Programy księgowe miały z tym coś wspólnego z jednego powodu. Schematy XSD dla JPK są publikowane w Centralnym Repozytorium Wzorów Dokumentów Elektronicznych, a samo Ministerstwo Finansów pisze, że repozytorium działa na platformie ePUAP. Adres crd.gov.pl to więc część infrastruktury, którą ograniczono po ataku.

| Data | Co się działo | Źródło |
| --- | --- | --- |
| 9.11 | Po 22:00 w logach firmy z serwerami w Azure West Europe zaczynają się przekroczenia czasu połączeń z crd.gov.pl. Symfonia podaje tę samą datę: serwer odrzuca część połączeń, szczególnie z adresów spoza Polski | zgłoszenie na GitHubie, baza wiedzy Symfonii |
| 10.11 | Rano zgłoszenie w repozytorium API KSeF: z Azure West Europe brak dostępu do crd.gov.pl, z Azure Poland Central działa. Wieczorem minister cyfryzacji ogłasza wykrycie incydentu w ePUAP i ograniczenie dostępu | GitHub, MC |
| 15.11 | Rozwiązanie przejściowe, część e-usług wraca | MC, media |
| 17.11 | 11:58 pierwsze zgłoszenie od mojego klienta: program nie może sprawdzić pliku JPK\_V7M ze schematem. Po 15:27 pierwszy wątek na forum GOFIN: przy generowaniu JPK VAT program nie może sprawdzić poprawności XML, bo ma problem z dostępem do serwerów MF | własne, relacje użytkowników |
| 18.11 | Kolejne wątki na forum GOFIN, w tym z błędem `TDataCzas` przy weryfikacji JPK | relacje użytkowników |
| 19.11 | MC: ePUAP działa w pełnym zakresie. Tego samego dnia ARKomp, jeden z partnerów enova365, informuje klientów, że weryfikacja struktury JPK\_V7 nie działa, a użytkownicy forum nadal zgłaszają błąd 403. W moim programie (Comarch ERP Betterfly) kreator nie przechodzi dalej, więc plik JPK\_VAT nie powstaje | MC, ARKomp, GOFIN, własne |
| 20.11 | MF: walidacja kończy się błędem z powodu niedostępności zasobów crd.gov.pl, trwa naprawa. Po południu ARKomp informuje swoich klientów, że weryfikacja JPK\_V7, e-deklaracji i FA (KSeF) znów działa w enova365 | MF, ARKomp |
| 22.11 | Ten sam JPK\_VAT w Betterfly tworzy się i przechodzi bez problemu. Komunikatu MF o zakończeniu utrudnień nie ma | własne, podatki.gov.pl |

Pierwszy wiersz poprzedza publiczną informację o incydencie, którą minister podał wieczorem 10 listopada. Zgłoszenie na GitHubie i komunikat Symfonii niezależnie wskazują wieczór 9 listopada. Wygląda to na pierwsze ograniczenia ruchu w czasie reagowania na incydent, ale nikt tego nie potwierdził.

## Jak wygląda zależność

Schemat JPK nie jest jednym plikiem. Główny plik definiuje strukturę deklaracji i ewidencji, a podstawowe typy, takie jak data z czasem, NIP, kod kraju czy kod urzędu skarbowego, importuje z osobnych plików pomocniczych. Te pliki też leżą na crd.gov.pl. Walidator, który dostał główny schemat, sięga po resztę pod adresy zapisane w jego nagłówku.

  schemat JPK importuje typy z innego pliku xsd

```
<!-- nagłówek schematu, skrócony -->
<xsd:import
  namespace="http://crd.gov.pl/xml/schematy/dziedzinowe/mf/2022/09/13/eD/DefinicjeTypy/"
  schemaLocation="http://crd.gov.pl/xml/schematy/dziedzinowe/mf/2022/09/13/eD/DefinicjeTypy/StrukturyDanych_v12-0E.xsd"/>

<!-- gdy pod tym adresem jest 403, walidator nie zna typów etd:* -->
Nie udało się pobrać schematu ...StrukturyDanych_v12-0E.xsd. Serwer zdalny zwrócił błąd: (403)
Typ '...DefinicjeTypy/:TDataCzas' nie został zadeklarowany lub nie jest typem prostym.
```

Adres i oba komunikaty pochodzą z listopadowych zgłoszeń użytkowników. Linię importu podaję w postaci typowej dla schematów MF, nie jako dosłowny fragment JPK\_V7M(3).

Zależność jest łańcuchowa: plik z typami importuje kolejne pliki, na przykład z typami elementarnymi i kodami krajów. Wystarczy, że jeden z nich nie dotrze. Czasem nie docierał nawet główny schemat. Wtedy program zgłasza brak informacji schematu dla każdego elementu pliku po kolei: dla `JPK`, `Naglowek`, `KodFormularza`, `NIP`, aż po pola deklaracji `P_10` i `P_15`. Tak wyglądało pierwsze zgłoszenie, które dostałem 17 listopada: kilkadziesiąt ostrzeżeń dla poprawnego pliku JPK\_V7M(3). Taka budowa ma sens. Jeden plik z typami wspólnymi dla wielu formularzy łatwiej utrzymać niż kopie w każdym schemacie. Kosztem jest to, że każde sprawdzenie pliku po stronie programu może wymagać połączenia z crd.gov.pl, jeśli program nie trzyma kopii u siebie. Dopóki serwer odpowiada, nikt tego nie zauważa.

![senteri-awaria-epuap-walidacja-jpk-schemat-xml1](https://senteri.pl/wp-content/uploads/2026/11/senteri-awaria-epuap-walidacja-jpk-schemat-xml1-1024x631.webp)
17 listopada, 11:58. Program nie może pobrać schematu JPK\_V7M(3) z crd.gov.pl i zgłasza brak informacji dla każdego elementu poprawnego pliku.

## Kontrola pomocnicza, która stała się bramką

Walidacja w programie to wygoda, a nie wymóg. Plik i tak sprawdza bramka Ministerstwa Finansów, która odrzuca dokument niezgodny ze schematem i odsyła informację o błędach. ARKomp napisał to wprost w komunikacie z 19 listopada: generowanie i wysyłka JPK\_V7 w enova365 działały, nie działała tylko pomocnicza weryfikacja.

Na forum GOFIN widać, że programy różnie to traktowały. Część użytkowników wysyłała plik mimo komunikatu 403 i dostawała UPO. Inni pisali, że program w ogóle nie chce wysłać pliku, bo nie może znaleźć schematu dla elementu. W tym drugim przypadku kontrola, która miała tylko ostrzegać przed błędem, zablokowała poprawną wysyłkę.

Sprawdziłem to na sobie. W czwartek 19 listopada nie mogłem wysłać własnego JPK\_VAT z Comarch ERP Betterfly, bo plik nawet nie powstał. Blokował go kreator, który bez połączenia ze schematem nie przechodził do kolejnego kroku. W części programów instalowanych na komputerze plik XML i tak ląduje na dysku i można go wysłać innym narzędziem. W webowym Betterfly bez kreatora pliku po prostu nie ma. W niedzielę 22 listopada ten sam plik utworzył się i przeszedł bez żadnej zmiany po mojej stronie. Ani dane, ani plik nie miały z tym nic wspólnego.

Ten sam mechanizm opisywałem przy [awarii Microsoft 365](https://senteri.pl/awaria-microsoft-365-balagan-ktory-dziala/). Tam automatyczne przenoszenie ruchu, które zwykle chroni usługę, rozniosło defekt po całej flocie serwerów. Tu sprawdzanie, które zwykle chroni przed odrzuceniem pliku, przeniosło awarię ePUAP do biur rachunkowych. W obu przypadkach zabezpieczenie było splecione z czymś, co mogło paść osobno.

## Trzy odpowiedzi producentów

Z publicznych komunikatów da się wyczytać trzy sposoby reakcji. Nie zestawiam producentów, bo komunikaty mają różną wagę: jedne opisują zmianę w programie, inne radę na czas awarii, a o wielu programach nie wiem nic. Interesuje mnie, co każdy sposób robi z zależnością.

| Strategia | Co robi z zależnością | Koszt |
| --- | --- | --- |
| Usunąć zależność | Schematy są w programie, walidacja nie potrzebuje sieci | Producent musi wydać aktualizację przy każdej zmianie schematu |
| Złagodzić zależność | Schemat pobierany raz i trzymany lokalnie; gdy nie da się go pobrać, plik zapisuje się bez sprawdzenia, a program nie zawiesza się na niedziałającym serwerze | Przy braku kopii kontrola po cichu znika; ważne, czy użytkownik się o tym dowie |
| Obejść ręcznie, zostawiając zależność | Program dalej pobiera schemat z sieci, a na czas awarii użytkownik sprawdza plik w narzędziu MF | Dodatkowa praca przy każdym pliku; dopóki program pobiera schemat z sieci, kolejna awaria da ten sam objaw |

W listopadowych komunikatach widać wszystkie trzy. Streamsoft w wersji 5.1.191.2 PCBiznes z 18 listopada zastosował dwie pierwsze naraz: JPK\_V7M(3) i JPK\_V7K(3) program sprawdza względem schematów zapisanych w programie, a dla pozostałych plików JPK pobiera schemat raz, trzyma kopię i bez niej zapisuje plik bez sprawdzenia. ARKomp, partner enova365, w komunikacie na czas awarii wskazał trzecią drogę: eksport XML i weryfikację w Kliencie JPK WEB, przy działającym generowaniu i wysyłce.

Pierwszą drogę podpowiedziano zresztą już 10 listopada w oficjalnym repozytorium API KSeF na GitHubie. Na zgłoszenie o braku dostępu do crd.gov.pl odpowiedziała osoba z konta zespołu prowadzącego repozytorium. Napisała, że zespół nie jest pierwszą linią wsparcia, i doradziła, żeby nie uzależniać się od crd, jeśli pliki można dołączyć do aplikacji. Inny uczestnik dyskusji dodał, że ten serwer miewał kłopoty od początku, więc wbudował pliki w swoje oprogramowanie. To nie jest oficjalne stanowisko ministerstwa i warto je czytać jako radę z perspektywy kogoś, kto utrzymuje serwer. Kto choć raz aktualizował ERP w środowisku hybrydowym, wie, dlaczego producenci pobierali schematy z sieci. Dzięki temu zmiana struktury nie czekała na nową wersję programu. Schemat wbudowany w program zamienia jedną zależność na drugą: firma, która odłożyła aktualizację, wyśle plik według starego wzoru, a bramka MF go odrzuci. Rozsądniej jest trzymać schematy jako osobny pakiet, odświeżany z sieci, kiedy jest dostępna, i używany lokalnie, kiedy nie jest.

Dla programistów jest do tego standardowe narzędzie: katalog XML. To osobny plik, który mówi parserowi, że zamiast adresu `http://crd.gov.pl/...` ma otworzyć lokalną kopię. Schematy MF zostają nietknięte, a podmiana dotyczy tylko jednego miejsca w konfiguracji. Java obsługuje katalogi wbudowanym API, a w .NET ten sam efekt daje własny `XmlResolver`, o którym programiści pisali przy JPK już kilka lat temu. Katalog musi objąć cały łańcuch. Pliki zależne mają własne numery wersji i leżą w katalogach z różnymi datami, na przykład kody krajów obok typów danych z innego roku. Kopia samego głównego schematu nic nie da.

  adresy crd.gov.pl kierowane do lokalnych kopii xml

```
<catalog xmlns="urn:oasis:names:tc:entity:xmlns:xml:catalog">
  <!-- schemaLocation z importów trafia do katalogu programu -->
  <rewriteSystem systemIdStartString="http://crd.gov.pl/" rewritePrefix="schematy/crd/"/>
  <rewriteURI uriStartString="http://crd.gov.pl/" rewritePrefix="schematy/crd/"/>
</catalog>
```

Struktura katalogu `schematy/crd/` powtarza ścieżki z crd.gov.pl. Pakiet schematów można aktualizować niezależnie od wersji programu.

Druga strategia budzi najwięcej wątpliwości, bo przepuszcza plik, gdy kontrola się nie odbyła. Uważam, że tu jest rozsądna. Ostateczne sprawdzenie i tak robi bramka MF, więc lokalna walidacja może przy awarii zejść na drugi plan bez ryzyka dla poprawności rozliczenia. Warunek jest jeden: program musi powiedzieć, że nie sprawdził pliku. Ciche pominięcie kontroli uczy ludzi, że kontrola zawsze jest.

Dla części programów w publicznych źródłach nie znalazłem informacji o zmianach w sposobie walidacji. To nie znaczy, że ich nie było. Komunikaty mogły trafić do partnerów albo do baz wiedzy dostępnych po zalogowaniu.

## Dlaczego 403 po ogłoszeniu powrotu

To najsłabiej wyjaśniona część historii. 19 listopada Ministerstwo Cyfryzacji ogłosiło pełne działanie ePUAP. 20 listopada Ministerstwo Finansów pisało, że zasoby crd.gov.pl są niedostępne, a walidacja kończy się błędem. Także 19 listopada, już po komunikacie o powrocie, użytkownicy zgłaszali odmowę dostępu.

Wskazówki są trzy i prowadzą w to samo miejsce. Zgłaszający na GitHubie widział przekroczenia czasu z Azure West Europe, a z polskiego regionu Azure wszystko działało, więc podejrzewał blokadę geograficzną. Symfonia napisała, że serwer odrzucał część połączeń, szczególnie z adresów spoza Polski, w tym przez VPN, z serwerów w chmurze za granicą i z zagranicznych oddziałów. ARKomp kieruje komunikat o przywróceniu weryfikacji do firm pracujących w Azure, choć nie wyjaśnia, co chmura miała wspólnego z awarią. Pasuje to do obrazu, w którym po ataku z zagranicy wprowadzono filtrowanie ruchu, a pliki schematów zostały za nim dłużej niż usługi dla obywateli.

Nie wszystko się jednak zgadza. Z Azure objawem był brak odpowiedzi, a użytkownicy forum, w większości pewnie w Polsce, dostawali kod 403. Mogło więc działać więcej niż jedno ograniczenie. To nadal hipoteza. Żadne ministerstwo nie wyjaśniło publicznie, co blokowało zasoby CRD ani kiedy blokadę zdjęto.

Nie ma też oficjalnego końca. 22 listopada na podatki.gov.pl nadal wisi komunikat z 20 listopada z informacją, że trwa naprawa, i nie znalazłem żadnego późniejszego. Jedyny publiczny sygnał, że walidacja znów działa, dał jeden z partnerów enova365, i to tylko dla programu, który wdraża. To informacja o tym, co zadziałało u niego, a nie ogłoszenie dla wszystkich. W styczniu przy podobnym problemie z dostępem do schematów e-sprawozdań w CRWDE resort finansów opublikował osobny komunikat, że problem rozwiązano. Tym razem takiego komunikatu nie było.

Ta luka ma znaczenie praktyczne. Komunikat „usługa działa” dotyczył usług, z których korzystają ludzie. Pliki pobierane automatycznie przez programy to inna kategoria i nikt nie ogłaszał jej stanu osobno. Kto czekał na sygnał, że może znowu walidować, musiał zapytać dostawcę albo po prostu spróbować.

## A co z KSeF

O awarii samego Krajowego Systemu e-Faktur nie było komunikatów. Struktura FA(3) jest jednak publikowana w tym samym repozytorium, pod adresem crd.gov.pl, a schemat e-faktury, przynajmniej w wersji FA(2), importował typy z plików pomocniczych na crd.gov.pl, tak jak JPK. ARKomp w komunikacie dla klientów enova365 z 20 listopada wymienia przywrócenie weryfikacji FA (KSeF) obok JPK\_V7 i e-deklaracji. Zgłoszenie z 10 listopada trafiło zresztą do repozytorium API KSeF, a jako przykład niedostępnego pliku podawało arkusz XSL z crd.gov.pl, a nie schemat JPK. Przynajmniej w części programów lokalne sprawdzanie e-faktury przed wysyłką korzysta więc z tego samego mechanizmu.

Nie znalazłem relacji o zablokowanych fakturach, więc dalsza część to przypuszczenie. Jeśli program przed wysyłką do KSeF wymaga udanej walidacji, a schemat nie dociera, faktura może utknąć w programie, choć KSeF by ją przyjął. Przy fakturach to boli bardziej niż przy JPK, bo faktury wystawia się na bieżąco, a nie raz w miesiącu z kilkudniowym zapasem.

To druga taka zależność w listopadzie. Wcześniej pisałem o [podglądzie faktur KSeF budowanym przez XSLT](https://senteri.pl/xslt-podglad-faktur-ksef/), który przeglądarki wyłączają. Tam też chodzi o drobny element pobierany z zewnątrz, którego nikt nie liczył jako części obiegu. Streamsoft w tej samej wersji 5.1.191.2 zaczął trzymać arkusz XSL do podglądu e-faktury lokalnie i odświeżać go raz dziennie z limitem czasu.

## Co zrobić w firmie

- **Sprawdź, gdzie program trzyma schematy.** Najprościej zapytać dostawcę albo przetestować na kopii: zablokować dostęp do crd.gov.pl i sprawdzić celowo błędny plik. Jeśli program wskaże błąd, ma schematy u siebie, choćby jako kopię z wcześniejszego pobrania. Jeśli przepuści plik bez słowa, kontrola po cichu zniknęła.
- **Sprawdź, co program robi bez schematu.** Są trzy możliwości: blokuje wysyłkę, przepuszcza plik z ostrzeżeniem albo przepuszcza bez słowa. Pierwsza zatrzymuje pracę, trzecia ukrywa problem. Druga jest najlepsza.
- **Zapisz ścieżkę ręczną, zanim będzie potrzebna.** Eksport XML z programu, sprawdzenie i wysyłka w Kliencie JPK WEB albo w e-mikrofirmie. Jedna strona instrukcji, kto ma dostęp i czym podpisuje.
- **Nie wysyłaj kilka razy tego samego pliku.** Jeśli wysyłka przeszła mimo błędu walidacji, poczekaj na status i UPO. Odrzucenie przez bramkę MF przyjdzie z opisem błędu.
- **Przy błędzie 403 wyklucz też własną sieć.** Firmowy serwer proxy, zapora albo antywirus mogą dać ten sam objaw, na co zwraca uwagę poradnik systemyit.pl. Jeśli adres schematu otwiera się w przeglądarce na tym samym komputerze, a program dostaje odmowę, przyczyna może leżeć u ciebie.

  czy serwer z programem dostaje plik pomocniczy schematu bash

```
# uruchom na maszynie, na której działa program księgowy
curl.exe -s -L -o NUL -w "%{http_code} %{url_effective}\n" "http://crd.gov.pl/xml/schematy/dziedzinowe/mf/2022/09/13/eD/DefinicjeTypy/StrukturyDanych_v12-0E.xsd"
```

Wersja dla Windows, w wierszu poleceń albo PowerShell; w Linuksie zamiast curl.exe i NUL wpisz curl i /dev/null. 200 i adres crd.gov.pl znaczą, że plik dociera. 403 albo przekierowanie na inną stronę znaczą, że walidacja pobierająca schemat z sieci nie zadziała. Test sprawdza jeden plik z łańcucha i może iść inną drogą niż program, jeśli ten korzysta z firmowego proxy.

## Co wiemy, a czego nie

- **Wiemy:** incydent w ePUAP wykryto 10 listopada; MC ogłosiło pełny powrót 19 listopada; 20 listopada MF potwierdziło, że walidacja JPK kończy się błędem z powodu niedostępności zasobów crd.gov.pl.
- **Wiemy z komunikatów producentów i relacji użytkowników:** bramka MF przyjmowała pliki i sama je weryfikowała; część osób dostała UPO mimo błędu walidacji w programie. Komunikat MF mówi ogólniej o możliwych problemach z wysyłką.
- **Wiemy:** co najmniej jeden producent przeniósł schematy do programu, a partner innego wskazał ręczną weryfikację w Kliencie JPK WEB.
- **Nie wiemy:** co dokładnie blokowało zasoby CRD po 19 listopada. Trzy niezależne ślady wskazują na filtrowanie ruchu spoza Polski, ale kod 403 zgłaszali też użytkownicy w kraju. Nie wiadomo, czy ruch filtrowano tylko po adresie.
- **Nie wiemy:** czy ograniczenia widoczne od wieczora 9 listopada to pierwsza reakcja na incydent ogłoszony dzień później. Daty się zgadzają, potwierdzenia brak.
- **Nie wiemy:** kiedy dostęp do schematów wrócił dla wszystkich. Oficjalnego komunikatu brak; u jednego partnera enova365 działało 20 listopada, u mnie w Betterfly 22 listopada.
- **Nie wiemy:** czy podobny problem zablokował gdziekolwiek wysyłkę e-faktur do KSeF.
- **Nie wiemy:** ilu firm to dotyczyło i czy ktoś przez to nie zdążył z terminem. Do 25 listopada zostało jeszcze kilka dni.

## Jedna myśl na drogę

Walidacja przed wysyłką ma chronić przed odrzuceniem pliku. W listopadzie w części programów sama stała się powodem, dla którego pliku nie dało się wysłać. Każdą kontrolę w obiegu dokumentów warto zapytać o dwie rzeczy: od czego zależy i co robi, kiedy tego zabraknie. Kontrola, która przy braku danych blokuje pracę, działa jak dodatkowy punkt awarii.

## Źródła

- [Ministerstwo Finansów: Utrudnienia w przekazywaniu plików JPK (20.11.2026)](https://podatki.gov.pl/aktualnosci/utrudnienia-w-przekazywaniu-plikow-jpk-20112026)
- [Ministerstwo Cyfryzacji: ePUAP ponownie działa w pełnym zakresie (19.11.2026)](https://x.com/CYFRA_GOV_PL/status/2123336198361899212)
- [Portal Samorządowy (PAP): ePUAP ponownie działa w pełnym zakresie po cyberataku](https://www.portalsamorzadowy.pl/polityka-i-spoleczenstwo/resort-cyfryzacji-epuap-ponownie-dziala-w-pelnym-zakresie-po-cyberataku,684991.html)
- [KAS: Struktury JPK (publikacja w CRWDE na platformie ePUAP)](https://www.gov.pl/web/kas/struktury-jpk)
- [GitHub, repozytorium API KSeF: brak dostępu do crd.gov.pl z sieci Microsoft Azure od 10.11.2026 (zgłoszenie #886)](https://github.com/CIRFMF/ksef-api/issues/886)
- [Symfonia: Problem z wysyłką i podpisem elektronicznym deklaracji oraz szybkim podglądem JPK\_V7](https://finanse.wsparcie.symfonia.pl/hc/pl/articles/40872227064594)
- [ARKomp: JPK\_V7, czasowa niedostępność funkcji sprawdzenia struktury (19.11.2026)](https://arkomp.pl/jpkv7-niedostepnosc-funkcji-sprawdzenia-struktury/)
- [ARKomp: Przywrócenie możliwości weryfikacji struktur JPK\_V7, e-deklaracji oraz FA (KSeF) (20.11.2026)](https://arkomp.pl/przywrocono-mozliwosc-weryfikacji-struktur/)
- [Streamsoft PCBiznes: Co nowego, wersja 5.1.191.2 (18.11.2026)](https://www.pcbiznes.pl/nowosci/)
- [systemyit.pl: błąd (403) przy pobieraniu schematu z crd.gov.pl, przyczyny po stronie MF i po stronie firmy (19.11.2026)](https://www.systemyit.pl/blad-403-zabronione-generowanie-jpk-comarch-erp-optima/)
- [MF: komunikat o przywróceniu dostępności plików struktur dla sprawozdań finansowych w CRWDE (styczeń 2026)](https://podatki.gov.pl/aktualnosci/komunikat-w-sprawie-przywrocenia-dostepnosci-plikow-nowych-struktur-logicznych-dla-sprawozdan-finansowych)
- [Forum GOFIN: Problem z wysyłką JPK VAT (relacje użytkowników)](https://forum.gofin.pl/1561202/problem-z-wysylka-jpk-vat--czy-ktos-powie-co-to-za-blad)
- [Forum GOFIN: problemy z dostępem do serwerów Ministerstwa Finansów (relacje użytkowników kilku programów)](https://forum.gofin.pl/1561170/jpk-vat-comarch-optima-problemy-z-dostepem-do-serwerow)
- [MF: Faktura ustrukturyzowana i struktura logiczna FA](https://ksef.podatki.gov.pl/informacje-ogolne-ksef-20/faktura-ustrukturyzowana-i-struktura-logiczna-fa/)
- [MF: zmiany w FA(2), fragmenty schematu z importem typów z crd.gov.pl (PDF)](https://www.podatki.gov.pl/media/9354/zmiany-w-fa-2-przekazanej-1-grudnia-2022-r-do-konsultacji-w-por%C3%B3wnaniu-do-fa-1.pdf)
