---
title: "Kontrola, która niczego nie naprawia. Jak sprawdzałem stany magazynowe obok ERP"
url: "https://senteri.pl/kontrola-ktora-niczego-nie-naprawia-jak-sprawdzalem-stany-magazynowe-obok-erp/"
date: "2026-11-18"
updated: "2026-11-18"
section: "ERP"
tags: ["dane-w-firmie", "integracje-erp", "kontrola-agenta"]
author: "Łukasz Jajor"
lang: "pl"
---

# Kontrola, która niczego nie naprawia. Jak sprawdzałem stany magazynowe obok ERP

Przed inwentaryzacją u klienta wbudowana naprawa stanów w systemie ERP dopisała do magazynu towar, którego nie było. Opisałem to w [notatce z Pracowni](https://senteri.pl/naprawa-dopisala-towar/). Ten tekst jest o tym, co zbudowałem potem: o stronie kontrolnej, która niczego nie naprawia.

Strona robi jedną rzecz. Porównuje miejsca, w których system trzyma stan magazynu, i pokazuje, gdzie się różnią. W pierwszych dniach znalazła ponad dwadzieścia dostaw z błędami, których nikt nie widział. Dwa błędy przeoczyła. Zgłosiła też trzydzieści trzy ostrzeżenia, które okazały się moją pomyłką.

Piszę o wszystkich trzech rzeczach, bo każda z nich zmieniła narzędzie.

## Skąd się biorą dwie liczby

System magazynowy nie trzyma ilości towaru w jednym miejscu. W tym ERP ta sama ilość żyje co najmniej w czterech:

- **na dostawie**: ile przyjęto, kiedy i za ile,
- **na zasobie**: ile z tej dostawy zostało na którym magazynie, osobno „do sprzedaży” i „w magazynie”,
- **na położeniu partii**: pod jakim adresem towar fizycznie leży,
- **w dokumentach**: cała historia przyjęć i wydań.

Zwykle system zmienia te miejsca razem. Rozjeżdżają się rzadko i po cichu: dokument wydania zapisany pod inną partią, korekta przyjęcia zrobiona po tym, jak towar już wyszedł, magazyn zamknięty bez wyzerowania zapasu.

Jedna różnica jest zamierzona. Ilość „do sprzedaży” i ilość „w magazynie” bywają różne, bo między dokumentem handlowym a magazynowym mija czas. To jest obieg, nie błąd. Odróżnienie jednego od drugiego okazało się najważniejszą decyzją w całym narzędziu.

## Trzy decyzje na początku

**Tylko odczyt.** Narzędzie czyta tabele systemu, a zapisuje wyłącznie własną historię sprawdzeń. Po naprawie, która przeniosła błąd ze starego dokumentu do bieżącego stanu, nie chciałem drugiego automatu, który „wie lepiej”.

**Każda różnica prowadzi do dokumentu.** Wiersz na stronie to towar, magazyn, dostawa, ilość i data ostatniego ruchu. Liczba bez dokumentu jest tylko zmartwieniem. Liczba z dokumentem jest zadaniem dla konkretnej osoby.

**Trzy klasy zamiast jednej listy.** Błąd danych jest zgłaszany od razu i powinno ich być zero. Obieg jest normalny i staje się „po terminie” dopiero po przekroczeniu progu dni. Ostrzeżenie to rzecz do przejrzenia przez człowieka. Na górze strony są cztery liczby: błędy danych, obieg po terminie, obieg w toku i ostrzeżenia.

Do tego historia. Każde sprawdzenie zapisuje wynik, a strona mówi, ile rozbieżności przybyło i ile się zamknęło od poprzedniego razu. Po naprawie komunikat „nowe: 0, zamknięte: 1” jest najprostszym dowodem, że poprawka trafiła tam, gdzie miała.

Pierwszy pomysł był inny: nocne zadanie na serwerze bazy, które zapisuje raport do pliku. Do klienta trafiła od razu zwykła strona w przeglądarce, na której sprawdzenie uruchamia się jednym przyciskiem.

Na dole strony jest jeszcze mały przycisk, który zmienia styl na bajkowy: „Dawno, dawno temu, za siedmioma magazynami i siedmioma dostawami…”. Powstał jako żart w trudnym temacie, żeby księgowość mogła powiedzieć, że narzędzie jest bajkowe. Został.

## Jedenaście pytań

Każda reguła jest pytaniem, na które odpowiedź powinna brzmieć „nie”. Zaczynałem od sześciu, dziś jest jedenaście. Pięć doszło w trakcie pracy i każde ma swoją historię.

| Pytanie | Klasa | Co znaczy odpowiedź „tak” |
| --- | --- | --- |
| Czy ilość na położeniach partii różni się od ilości magazynowej jej dostaw? | błąd | dokument magazynowy wystawiony z inną partią albo bez adresu |
| Czy cecha lub data ważności partii jest inna niż na dostawie? | błąd | inwentaryzacja nie znajdzie tej dostawy i zgłosi brak |
| Czy wyczerpany zasób nadal widnieje na liście? | błąd | zero handlowo i magazynowo, a wiersz został |
| Czy na zasobach jest więcej, niż kiedykolwiek przyjęto na dostawie? | błąd | zawyżony stan handlowy i wartość magazynu |
| Czy przy zerowej ilości na dokumentach została wartość? | błąd | kwota bez towaru na wydruku stanu magazynu |
| Czy zasób jest większy, niż wynika z sumy dokumentów? | błąd | ilość, której nie przyjął żaden dokument |
| Czy ilość handlowa różni się od magazynowej? | obieg | normalne; liczy się, jak długo to trwa |
| Czy dokument towarowy stoi w buforze? | obieg | blokuje ilość na dostawach, dopóki nie zostanie zatwierdzony |
| Czy pozycja dokumentu magazynowego wskazuje inną partię niż dostawa? | ostrzeżenie | zwykle źródło późniejszej niezgodności położeń |
| Czy zasób jest mniejszy, niż wynika z dokumentów? | ostrzeżenie | do sprawdzenia, czy zdjęto go poza dokumentami |
| Czy zasób leży na innym magazynie, niż wskazują dokumenty? | ostrzeżenie | ilość i wartość się zgadzają, niezgodny jest tylko magazyn |

Pierwsze cztery porównują pole z polem. Szóste i dwa ostatnie porównują stan z sumą dokumentów. Ta różnica ma znaczenie, o czym niżej.

## Czego nie było widać

Zaczynałem od jednej karty towaru z dwiema różnymi liczbami. Strona pokazała ponad dwadzieścia dostaw w pięciu rodzajach błędów.

- **Przyjęcia doliczone wielokrotnie.** Kilkanaście dostaw, na których zasób był większy, niż wynikało z dokumentów.
- **Zapas po zamkniętym magazynie.** Sześć dostaw, na których po zamknięciu jednego z magazynów kilka lat temu dokumenty zeszły do zera, a zasób został.
- **Zasób bez żadnego dokumentu.** Jeden, dziesięć sztuk. Kartę tego towaru ktoś kiedyś nazwał „uszkodzony” i na tym się skończyło.
- **Wartość bez ilości.** Grosze na trzech dostawach z blisko trzydziestu sześciu tysięcy wydanych do zera.
- **Wydanie z zapasu, którego nie było.** Zatwierdzony dokument wydania wskazywał dostawę, z której nie było czego wydać, więc magazynier nie mógł wystawić do niego dokumentu magazynowego.

Większość tych zapisów miała kilka lat. Żadnego nie było widać na karcie, od której zacząłem. Część wyszłaby dopiero przy inwentaryzacji, jako różnice, których nikt nie umiałby wytłumaczyć.

## Gdzie strona się pomyliła

Pomyliła się trzy razy i za każdym razem z tego samego powodu: założyłem coś o danych, zamiast to sprawdzić.

**Przeoczyła dwie dostawy zapisane podwójnie.** Reguła pytała, czy na zasobach jest więcej, niż przyjęto na dostawie. Nie było: było równo, więc reguła milczała. Rozjazd wyszedł dopiero, gdy zamiast porównywać pole z polem, porównałem stan z sumą dokumentów. Tak powstało szóste pytanie.

**Zgłosiła trzydzieści trzy ostrzeżenia, z których żadne nie było błędem w danych.** Dwadzieścia dwa wzięły się stąd, że dokument, który zmienia tylko wartość dostawy, policzyłem jak przyjęcie towaru. Jedenaście stąd, że magazyn czytałem z pozycji dokumentu, a część dokumentów sprzed lat trzyma go tylko w nagłówku.

**Pokazała zapas, który nie był zapasem.** Na jednym z zamkniętych magazynów wyszło kilkaset tysięcy złotych. To były karty kosztowe, nie towary. Od tej pory reguły patrzą tylko na towary i produkty.

Każde fałszywe ostrzeżenie potraktowałem jak błąd narzędzia i poprawiłem regułę. Strona, która krzyczy bez powodu, po tygodniu nie jest już czytana.

## Obieg to nie błąd

Próg, po którym różnica między ilością handlową a magazynową staje się „po terminie”, zmieniałem dwa razy: z siedmiu dni na piętnaście, a potem na trzydzieści.

Powód był prosty. W tej firmie dokument handlowy dochodzi do magazynowego nawet po kilku tygodniach i jest to zwykły rytm pracy. Przy piętnastu dniach strona pokazywała jako spóźnione rzeczy, które były w porządku, i nie dało się już odróżnić błędu od obiegu.

Próg nie jest pytaniem do bazy, tylko do ludzi: ile ten proces naprawdę trwa. Baza odpowie na to dopiero wtedy, gdy ktoś jej powie, co jest normą.

Druga rzecz to zegar. Czas trwania liczę od wcześniejszej z dwóch dat: pierwszego wykrycia albo ostatniego dokumentu na dostawie. Dzięki temu stara rozbieżność jest „po terminie” już przy pierwszym sprawdzeniu, a nie dopiero miesiąc po uruchomieniu narzędzia.

## Skupić, nie ukrywać

Firma ma kilka magazynów zamkniętych, na których nikt już nie pracuje. Strona znajdowała na nich stare rozbieżności i przed inwentaryzacją zasłaniały one to, co pilne.

Najpierw chciałem te magazyny po prostu pominąć. Po chwili uznałem, że to byłoby udawanie, że wszystko gra, kiedy nie gra. Zostały pod przełącznikiem.

Domyślnie strona ich nie pokazuje, ale sprawdza je i zapisuje wynik. Werdykt brzmi wtedy „w pokazanych magazynach nic nie wymaga reakcji”, a obok stoi liczba odłożonych znalezisk. Jedno kliknięcie pokazuje wszystko.

Różnica między filtrem a wyłączeniem jest taka, że filtr pamięta, co schował. Kiedy przyszedł czas, wróciłem do zamkniętych magazynów. Jedną pozycję poprawiłem, a reszta okazała się fałszywymi ostrzeżeniami, o których pisałem wyżej.

## Naprawa po jednej pozycji

Księgowość postawiła jeden warunek: żadnego automatu. Każda pozycja osobno, za zgodą, z kopią bazy przed zmianą na produkcji. Po doświadczeniu z wbudowaną naprawą nie miałem nic przeciwko.

Każda poprawka była więc małym skryptem napisanym pod konkretne wiersze. Wszystkie działały tak samo:

1. **Kontrola przed.** Skrypt sprawdza dokładne wartości, które widzieliśmy przy diagnozie. Jeśli cokolwiek się różni, kończy pracę bez zmian.
2. **Kopia.** Zmieniane wiersze trafiają do osobnej tabeli.
3. **Przebieg próbny.** Domyślnie skrypt pokazuje stan przed i po, a potem wszystko wycofuje. Zapis wymaga świadomego przełączenia.
4. **Kontrola po.** Po zmianie skrypt sprawdza wynik i przy pierwszej niezgodności wycofuje całość.

Najpierw baza testowa, potem produkcyjna. Po każdej poprawce strona kontrolna musiała pokazać zamknięte znalezisko. Jeśli pojawiało się nowe, musiałem umieć je wytłumaczyć.

Najtrudniejsza była podmiana dostawy na zatwierdzonym dokumencie wydania. Skrypt miał czterdzieści cztery kontrole przed zmianą i siedemnaście po niej. Na końcu zrobiłem świeżą kopię testową po wszystkich poprawkach i sprawdziłem, że dokument magazynowy do tego wydania generuje się poprawnie.

Bilans całej operacji w samym systemie to jeden nowy dokument: korekta kosztu na dwa grosze.

## Test, który polecam: wydać wszystko

Najlepszy test przed inwentaryzacją nie wymaga żadnego narzędzia. Na kopii bazy wydaliśmy z magazynu wszystko, co się dało.

To, co zostaje po wydaniu wszystkiego, jest błędem z definicji: wartość bez ilości albo zasób, którego nie da się wydać. Tak wyszły grosze na dostawach wydanych do zera. Przy pełnym magazynie ginęły w sumach. Wydruk stanu pokazał je dopiero wtedy, gdy przy towarze została sama kwota.

Z tego testu powstało piąte pytanie strony kontrolnej. Teraz nie trzeba opróżniać magazynu, żeby je zadać.

## Czego ten sposób nie załatwia

**Przyczyn w większości nie znam.** Wiem, skąd wziął się jeden rodzaj błędu. Materiał na zleceniu produkcyjnym nie ma wskazanego magazynu, więc wydanie może pobrać dostawę z dowolnego, także z takiego, na którym leży stary zapis. To ustawienie ma swój powód i nie zniknie od ręki, ale wiem przynajmniej, gdzie patrzeć.

Pozostałe błędy powstały lata temu, część w starszej wersji systemu. Nie umiem dziś powiedzieć, która operacja je wytworzyła ani czy obecna wersja nadal na to pozwala. Dopóki tego nie wiem, strona kontrolna jest czujnikiem dymu, a nie instalacją przeciwpożarową. Jej zadanie to złapać nowy przypadek w dniu, w którym powstanie, bo wtedy przyczynę widać najlepiej.

**Skrypt robi tylko to, co administrator może zrobić ręcznie.** Zmieniałem pola, które producent udostępnia administratorowi do edycji w swoim narzędziu naprawczym: wartości na dostawie i zasobie, dostawę i koszty na pozycji dokumentu. Do tego wartości, które z nich wprost wynikają, jak suma dokumentu. Skrypt wykonuje tę samą zmianę, którą robi się ręcznie, tylko z kontrolą przed i po, kopią i przebiegiem próbnym, których ręczna edycja nie ma.

Dziedziczy też ryzyko, przed którym producent ostrzega przy własnym narzędziu: naprawa ingeruje w bazę, a źle przeprowadzona może dodać błędów. Kontrole tego ryzyka nie znoszą, tylko je zmniejszają.

Dlatego każda poprawka miała trzy zabezpieczenia:

- **Kopia przed produkcją.** Zmiany najpierw robiłem na kopii bazy, tak jak producent zaleca przy swoim narzędziu.
- **Test narzędziem producenta.** Po najtrudniejszej poprawce puściłem test wbudowanego narzędzia naprawczego na tym towarze. Wyszedł czysty.
- **Ślad.** Po każdej poprawce został skrypt, wynik kontroli przed i po, kopia zmienionych wierszy i zgoda księgowości.

Są też poprawki, których skryptem nie zrobię. Kiedy błędna wartość przeszła dalej, do kolejnych dokumentów i wycen, zmiana jednego ogniwa psuje spójność reszty. Taki przypadek opisuję i oddaję producentowi.

## A gdyby pozycji był tysiąc

Opisany przypadek był trudny i wyczerpujący, ale mały: dwadzieścia kilka pozycji. Przy tysiącu ten sam sposób by się nie spiął. Tego nie sprawdziłem, więc niżej jest plan, a nie relacja.

**Co już jest automatem.** Wykrywanie. Strona sprawdza całą bazę tak samo przy dwudziestu znaleziskach i przy dwóch tysiącach.

**Co skróciło pracę najbardziej.** Zapytania diagnostyczne i skrypty pisał ze mną asystent AI. Nie miał dostępu do bazy. Dostawał wyniki, które mu wklejałem, i oddawał następne zapytanie albo skrypt. Wszystko uruchamiałem sam, najpierw w przebiegu próbnym. Pisanie skryptu przestało być wąskim gardłem. Zostało nim rozpoznanie: zrozumieć, co się stało na konkretnej dostawie, i sprawdzić hipotezę na danych. Kilka hipotez, także tych od asystenta, dane obaliły.

**Co zrobiłbym najpierw.** Pogrupowałbym znaleziska według przyczyny, a nie według towaru; u nas pięć rodzajów błędów pokryło wszystko. Dla każdej grupy najpierw szukałbym przyczyny, bo naprawianie skutków, które wciąż powstają, nie ma końca. I zdecydowałbym, czego nie naprawiać wcale. Grosze na zamkniętym magazynie czasem lepiej opisać i zostawić.

**Potem drabina zamiast jednego sposobu.** Nie pisałbym osobnego skryptu na każdy wiersz. Schodziłbym na niższy szczebel tylko wtedy, gdy wyższy nie wystarcza.

1. **Dokument, jeśli błąd da się wyrazić dokumentem.** Program sam wtedy wszystko przelicza. Nasze dwa grosze skończyły się w systemie jako jeden dokument, korekta kosztu. Przy setkach takich pozycji dokumenty można wystawiać przez API systemu, po jednym, z zatrzymaniem po każdym. Granica jest jedna: zapisu, za którym nie stoi żaden dokument, nie naprawia się kolejnym dokumentem. To dopisuje do historii zdarzenie, którego nie było.
2. **Cofnięcie i ponowne zatwierdzenie, jeśli dokument na to pozwala.** Dokument wraca do bufora, zostaje poprawiony i zatwierdzony od nowa przez program. U nas w najtrudniejszym przypadku ta droga była zamknięta, bo dokument miał już dalsze powiązania.
3. **Skrypt-szablon na rodzaj błędu.** Jeden przetestowany skrypt na każdą z przyczyn, który jako parametr przyjmuje tylko identyfikator dostawy. Kontrole przed i po zostają, a pozycja, która nie pasuje do wzorca, zatrzymuje pracę. U nas kolejne skrypty i tak powstawały z pierwszego. Następny krok to strona kontrolna, która przy znalezisku podaje gotowe wywołanie, ale sama go nie uruchamia.
4. **Kolejka akceptacji.** Propozycja poprawki, ze stanem przed i po, czeka w osobnej tabeli. Księgowość ogląda jeden przypadek i zatwierdza go, a dopiero to uruchamia zmianę tego jednego rekordu. W logu zostaje, kto, kiedy i na jakiej podstawie.

Przy czwartym szczeblu mam dwie wątpliwości. Strona, która tylko czyta, stałaby się stroną, która zmienia, a to rozdzielenie było moją pierwszą decyzją. I setne kliknięcie „Zatwierdź” nie jest już tą samą decyzją co pierwsze; pisałem o tym jako o [zeszklonym zatwierdzaniu](https://senteri.pl/zeszklone-zatwierdzanie-nazywamy-cos-co-znamy-z-erp-a-co-wrocilo-z-agentami/). Kolejka ma sens dla błędów jednego rodzaju i dopiero po zamknięciu ich przyczyny.

Każdy szczebel poniżej pierwszego wymaga też zgody księgowości na coś innego niż „każda pozycja osobno”. Zaczyna się więc od rozmowy, a nie od kodu.

## Co z tego wynika

- **Porównuj, zanim naprawisz.** Narzędzie, które tylko pokazuje różnice, nie może niczego zepsuć. Naprawa może.
- **Każda liczba z adresem.** Różnica bez dokumentu, do którego prowadzi, nie jest jeszcze informacją.
- **Oddziel błąd od obiegu.** Jedna lista, na której jest i jedno, i drugie, uczy ludzi ignorować obie rzeczy.
- **Próg ustalaj z ludźmi.** To oni wiedzą, ile proces trwa. Baza wie tylko, ile trwał.
- **Skupiaj, nie ukrywaj.** Schowane ma zostać policzone i podpisane jako schowane.
- **Fałszywe ostrzeżenie to błąd narzędzia.** Poprawia się regułę, a nie przyzwyczaja ludzi.
- **Porównuj z dokumentami, nie tylko pole z polem.** Dwa pola mogą zgadzać się ze sobą i oba się mylić.
- **Naprawiaj po jednej pozycji.** Kontrola przed, kopia, przebieg próbny, kontrola po.
- **Wydaj wszystko na kopii.** Co zostanie, jest błędem.
- **Najpierw przyczyna, potem skutki.** Naprawa skutków, które wciąż powstają, nie ma końca.
- **Najpierw dokument, potem skrypt.** Gdy błąd da się wyrazić dokumentem, niech przeliczy go program.
- **Skryptuj tylko to, co da się zrobić ręcznie.** Ta sama zmiana, plus kontrola, kopia i ślad. I wiedz, gdzie przestać.

## Jedna myśl na drogę

Dziś strona pokazuje zero błędów i zero ostrzeżeń. Wiem już, jak to czytać: zero odpowiedzi na jedenaście pytań.

Reguła kontrolna jest pytaniem, a narzędzie znajduje odpowiedzi tylko na te, które zadałem. Pięć z jedenastu powstało dlatego, że coś przeszło obok poprzednich. Dwunastego jeszcze nie znam.

## Źródła

- [Uruchomiłem naprawę stanów. Dopisała towar, którego nie było.](https://senteri.pl/naprawa-dopisala-towar/) Notatka z Pracowni, od której ta historia się zaczyna.
