Przejdź do treści
Webdesign Seria · Jedno źródło prawdy · 6/6 · 4 min czytania

Lektor przeczytał senteri

Zbudowałem narzędzie, które czyta stronę tak, jak słyszy ją czytnik ekranu i agent bez JavaScriptu. Pierwszą stroną było senteri. Wygląd był w porządku, a błędy siedziały w warstwie, której nie widać.

Tekst: · zaktualizowano
Wizualizacja odczytu strony senteri.pl przez czytnik ekranu. Fala dźwiękowa i panel diagnostyczny pokazują strukturę HTML oraz potencjalne problemy z dostępnością.
Strona wyglądała poprawnie. Dopiero odczyt jej struktury ujawnił problemy niewidoczne w przeglądarce.

Trzy poprzednie części tej serii kończyły się tym samym zaleceniem: zmierz, co widzi maszyna. Narzędzia do tego są, ale każde pokazuje co innego. DevTools pokazuje drzewo dostępności jednego elementu naraz. Lighthouse daje liczbę. AI View pokazuje, co agent wyciąga ze strony. Brakowało mi czegoś pośrodku: całej strony przeczytanej po kolei, linia po linii, tak jak słyszy ją czytnik ekranu.

Zbudowałem więc Senteri Lektora. Pierwszą stroną, którą przeczytał, było senteri.

Co robi Lektor

Wklejasz kod HTML strony. Lektor czyta go od góry do dołu i dla każdego elementu mówi to, co usłyszałby czytnik ekranu: „Nagłówek, poziom 2”, „Link: Webdesign”, „Przycisk: bez nazwy”. Obok jest lista „Czego maszyna nie usłyszy”: grafiki bez opisu, pola bez etykiet, linki, których nie da się odróżnić, przeskoki w nagłówkach.

Najważniejsza decyzja projektowa: Lektor nie uruchamia skryptów. Czyta HTML w takiej postaci, w jakiej przychodzi z serwera. Część agentów i robotów robi dokładnie to samo, więc jeśli przycisk dostaje nazwę dopiero ze skryptu, te maszyny nigdy jej nie usłyszą. Ograniczenie narzędzia jest tu zarazem jego pomiarem.

Kod zostaje w przeglądarce. Lektor niczego nie wysyła i niczego nie zapisuje.

Pierwszy pomiar: senteri

11 listopada przepuściłem przez Lektora kilka stron senteri: stronę główną, „Piekło zamarzło”, Generator karty agenta i samą stronę Lektora. Wygląd każdej z nich był w porządku. Wszystkie problemy siedziały w warstwie, której człowiek patrzący na ekran nie widzi.

  • Brak obszaru treści głównej. Treść każdej strony siedziała w zwykłym div zamiast w main. Czytnik ekranu nie mógł przeskoczyć od razu do treści, a agent musiał zgadywać, gdzie kończy się rama strony, a zaczyna artykuł.
  • Dwa pola wyszukiwania z tym samym identyfikatorem. Nagłówek ma wyszukiwarkę w dwóch wersjach i obie miały to samo id. Etykieta trafiała do pierwszego pola, drugie zostawało bez nazwy.
  • Dwa nagłówki H1 na stronie Lektora. To był mój błąd: szablon wpisu daje własny H1, a ja dałem drugi w module narzędzia. Lektor złapał go na sobie samym.
  • Generator karty agenta bez H1 w kodzie z serwera. Po uruchomieniu skryptów jedynym nagłówkiem H1 na stronie był napis na podglądzie karty, a nie temat strony.

Główna poprawka była najkrótsza. Ten sam identyfikator, ten sam wygląd, inny element:

treść główna strony przed poprawką i po niej html
<!-- przed -->
<div id="main-content">

<!-- po -->
<main id="main-content" tabindex="-1">
tabindex="-1" pozwala przenieść fokus na treść linkiem „Przejdź do treści”, nie dodając jej do kolejki klawisza Tab.

Wieczorem tego samego dnia poprawki były w motywie. Drugi pomiar: artykuł, Generator karty agenta i strona Lektora mają zero błędów i zero uwag. Na stronie głównej została jedna uwaga: cztery linki „cały dział →” prowadziły do czterech różnych działów, a maszyna nie miała jak ich odróżnić. Dla oka różnicę robi nagłówek nad linkiem. Dla listy linków w czytniku i dla agenta były to cztery takie same zdania.

Ta poprawka nie zmieniła niczego na ekranie. Nazwa działu trafiła do treści linku, ukryta wizualnie, a strzałka została ukryta przed czytnikiem, żeby nie czytał jej jako „strzałka w prawo”:

link do działu: ten sam na ekranie, inny dla maszyny html
<a href="https://senteri.pl/category/webdesign/">cały dział<span class="screen-reader-text"> Webdesign</span><span aria-hidden="true"> →</span></a>
Czytnik ekranu i agent dostają „cały dział Webdesign”. Na ekranie nadal widać „cały dział →”.

Trzeci pomiar strony głównej, 12 listopada: zero błędów, zero uwag.

Drugi serwis: wyszukiwarka, którą widać tylko do pierwszej litery

Na webflux.pl Lektor wskazał pole wyszukiwania w nagłówku. Pole nie ma etykiety. Ma tylko podpowiedź „Szukaj …”, która znika, gdy zaczynasz pisać, i atrybut title, którego część narzędzi nie odczytuje.

pole wyszukiwania w nagłówku html
<input type="search" class="et-search-field"
       placeholder="Szukaj …" name="s" title="Szukaj:">
Nazwa pola pochodzi tylko z podpowiedzi i z atrybutu title. Etykiety brak.

Klasa et-search-field zdradza pochodzenie: to standardowa wyszukiwarka z nagłówka Divi. Tego pola nikt na webfluxie nie projektował. Przyszło z ustawieniami domyślnymi buildera, razem z każdą stroną, która ich używa. To ta sama dźwignia, o której pisałem w „Domyślnie źle”: jedna decyzja producenta narzędzia trafia na wszystkie strony zbudowane w tym narzędziu.

Czego Lektor nie robi

  • Nie widzi stylów. Element ukryty w arkuszu CSS zostanie przeczytany, choć przeglądarka by go pominęła.
  • Upraszcza. Prawdziwe drzewo dostępności buduje przeglądarka. Lektor wylicza role i nazwy według uproszczonej wersji zasad W3C, więc jego wynik jest przybliżeniem.
  • Nie ocenia sensu. Zgłosi grafikę bez opisu, ale nie powie, czy opis jest trafny. Nie sprawdza kontrastu, obsługi klawiaturą ani powiększenia.
  • Nie wystawia certyfikatu. Zero uwag w Lektorze nie znaczy, że strona jest dostępna. Żadne narzędzie nie zastąpi testów z udziałem osób z niepełnosprawnościami.

Jedna myśl na drogę

Każdy błąd z tego tekstu był niewidoczny dla oka i oczywisty dla maszyny. Pomiar zajmował minutę, poprawki dwa wieczory. Najdłużej trwało przyjęcie do wiadomości, że strona, która wygląda dobrze, może nie brzmieć dobrze. „Jedno źródło prawdy” działa tylko wtedy, gdy ktoś sprawdza, co to źródło naprawdę mówi.

Senteri Lektor powstał we współpracy z Claude (Anthropic).

Źródła