Wszystkie zdarzenia jako lista
- · AlphaGo (Google). AlphaGo z DeepMind wygrywa z Lee Sedolem 4:1. To nie model językowy, ale pierwszy raz sieć neuronowa pokonała mistrza świata w grze, którą uważano za zbyt trudną dla maszyn.
- · Transformer (Google). Praca „Attention Is All You Need” opisuje architekturę Transformer. Stoi na niej każdy model z tej osi, z „T” w nazwie GPT włącznie.
- · GPT-1 (OpenAI). Pierwszy GPT: najpierw uczy się na dużym zbiorze tekstu, potem dostraja się do konkretnych zadań. Ten przepis przetrwał do dziś.
- · BERT (Google). Model, który czyta tekst w obie strony. Rok później zaczyna pomagać wyszukiwarce Google rozumieć zapytania.
- · GPT-2 (OpenAI). OpenAI wstrzymuje pełną wersję do listopada, z obawy przed nadużyciami. Pierwsza zapowiedź tematu, który w 2026 roku stanie się osią podziału: kto może dostać model. Kontekst: część 11, Rok 2026: dostęp staje się osią podziału.
- · GPT-3 (OpenAI). 175 miliardów parametrów i dostęp tylko przez API. Model po raz pierwszy staje się usługą na cudzym serwerze, a nie plikiem. Więcej: część 2, GPT-3 → ChatGPT: model, który nauczył się słuchać.
- · InstructGPT (OpenAI). Trening na ludzkich ocenach. Mniejszy model, który słucha poleceń, wygrywa w ocenach ludzi z dużo większym GPT-3. Więcej: część 2, GPT-3 → ChatGPT: model, który nauczył się słuchać.
- · ChatGPT (OpenAI). Ta sama rodzina co od 2020 roku, podana w formie rozmowy. Sto milionów użytkowników w dwa miesiące. Więcej: część 2, GPT-3 → ChatGPT: model, który nauczył się słuchać.
- · LLaMA (Meta). Wagi dla badaczy, po tygodniu dostępne w sieci dla wszystkich. Duży model językowy staje się plikiem na dysku. Więcej: część 4, LLaMA → Llama 2: model, który wyszedł z laboratorium.
- · GPT-4 (OpenAI). Wynik z egzaminu adwokackiego i ani słowa o budowie modelu. Pierwszy wielki model opisany tylko przez to, co umie. Więcej: część 3, GPT-4: świadectwo bez metryczki.
- · Claude (Anthropic). Pierwszy publiczny Claude, ogłoszony tego samego dnia co GPT-4. Kontekst: część 2, GPT-3 → ChatGPT: model, który nauczył się słuchać.
- · ChatGLM-6B (Qwen · GLM · Kimi). Otwarty model Zhipu AI wydany tego samego dnia co GPT-4. Mały, ale działał na zwykłej karcie graficznej i rozumiał chiński. Kontekst: część 4, LLaMA → Llama 2: model, który wyszedł z laboratorium.
- · Claude 100k (Anthropic). Okno kontekstu rośnie do 100 tysięcy tokenów, czyli całej książki w jednym zapytaniu. Zaczyna się wyścig na długość okna. Więcej: część 5, Długi kontekst: zmieścić nie znaczy przeczytać.
- · Llama 2 (Meta). Wagi oficjalnie dostępne, także do użytku komercyjnego. Pobrana wtedy kopia działa do dziś, niezależnie od decyzji producenta. Więcej: część 4, LLaMA → Llama 2: model, który wyszedł z laboratorium.
- · Qwen-7B (Qwen · GLM · Kimi). Pierwszy otwarty Qwen od Alibaby. Początek rodziny, którą Alibaba nazywa dziś najczęściej pobieraną rodziną otwartych modeli na świecie. Kontekst: część 4, LLaMA → Llama 2: model, który wyszedł z laboratorium.
- · Mistral 7B (Mistral · Bielik · PLLuM). Pierwszy model paryskiego Mistrala, z wagami na licencji Apache 2.0. Według Mistrala w testach wyprzedzał prawie dwa razy większą Llamę 2 13B. Kontekst: część 4, LLaMA → Llama 2: model, który wyszedł z laboratorium.
- · Gemini 1.0 (Google). Model od początku trenowany na tekście, obrazach i dźwięku, a nie tylko na tekście. Kontekst: część 6, GPT-4o: jeden model zamiast trzech.
- · Mixtral 8x7B (Mistral · Bielik · PLLuM). Otwarty model złożony z ośmiu ekspertów, z których przy każdym słowie pracują dwaj. Ten układ, mieszanina ekspertów, stał się potem powszechny w największych modelach. Kontekst: część 4, LLaMA → Llama 2: model, który wyszedł z laboratorium.
- · Gemini 1.5 (Google). Milion tokenów kontekstu. Badania szybko pokazują, że to, co mieści się w oknie, nie zawsze trafia do odpowiedzi. Więcej: część 5, Długi kontekst: zmieścić nie znaczy przeczytać.
- · Gemma (Google). Google wydaje rodzinę małych otwartych modeli obok zamkniętego Gemini. Ten sam układ: zamknięty flagowiec, otwarte mniejsze modele. Kontekst: część 4, LLaMA → Llama 2: model, który wyszedł z laboratorium.
- · Mistral Large (Mistral · Bielik · PLLuM). Pierwszy flagowiec Mistrala bez otwartych wag. Europejski zwolennik otwartości pokazał, że najmocniejszy model też można zatrzymać przy sobie. Kontekst: część 4, LLaMA → Llama 2: model, który wyszedł z laboratorium.
- · Grok-1 (wagi) (xAI). xAI publikuje wagi Groka-1 na licencji Apache 2.0, kilka miesięcy po starcie Groka w serwisie X. Kontekst: część 4, LLaMA → Llama 2: model, który wyszedł z laboratorium.
- · Bielik 7B (Mistral · Bielik · PLLuM). Pierwszy Bielik: otwarty model od SpeakLeash i Cyfronetu AGH, zbudowany na Mistral 7B i douczony na polskich tekstach. Kontekst: część 4, LLaMA → Llama 2: model, który wyszedł z laboratorium.
- · GPT-4o (OpenAI). Jeden model zamiast trzech: słyszy dźwięk, a nie jego transkrypcję. Ton i śmiech przestają ginąć po drodze. Więcej: część 6, GPT-4o: jeden model zamiast trzech.
- · Llama 3.1 405B (Meta). Pierwszy otwarty model wielkości porównywalnej z czołowymi modelami zamkniętymi. Kontekst: część 4, LLaMA → Llama 2: model, który wyszedł z laboratorium.
- · Mistral Large 2 (Mistral · Bielik · PLLuM). Flagowiec Mistrala znowu z wagami do pobrania, choć na licencji badawczej, a nie w pełni otwartej. Kontekst: część 4, LLaMA → Llama 2: model, który wyszedł z laboratorium.
- · o1 (OpenAI). Model myśli przed odpowiedzią i liczy za to tokeny. Jakość zaczyna się kupować przy każdym pytaniu, a nie tylko przy treningu. Więcej: część 7, o1: model, który myśli przed odpowiedzią.
- · Qwen2.5 (Qwen · GLM · Kimi). Cała rodzina otwartych modeli w wielu rozmiarach naraz. Na niej zbudowano tysiące modeli pochodnych. Kontekst: część 4, LLaMA → Llama 2: model, który wyszedł z laboratorium.
- · Obsługa komputera (Anthropic). Claude 3.5 Sonnet dostaje mysz i klawiaturę. Model przestaje tylko odpowiadać i zaczyna działać w programach na ekranie. Więcej: część 9, Obsługa komputera: model, który zaczął działać.
- · DeepSeek V3 (DeepSeek). Otwarty model bazowy, na którym miesiąc później powstał R1. Według DeepSeek trening kosztował ułamek tego, co wydawały firmy z USA. Kontekst: część 8, DeepSeek R1: rozumowanie, które dało się pobrać.
- · DeepSeek R1 (DeepSeek). Rozumowanie, które można pobrać, kilkadziesiąt razy taniej niż o1. Jedna nazwa: bezpieczny plik u siebie i aplikacja wysyłająca dane do Chin. Więcej: część 8, DeepSeek R1: rozumowanie, które dało się pobrać.
- · Grok 3 (xAI). Model z trybem myślenia, trenowany w superkomputerze Colossus. xAI dołącza do czołówki z własnym modelem rozumującym. Kontekst: część 10, Modele hybrydowe: myślenie staje się ustawieniem.
- · Claude 3.7 Sonnet (Anthropic). Myślenie przestaje być osobnym modelem i staje się trybem tego samego modelu. Więcej: część 10, Modele hybrydowe: myślenie staje się ustawieniem.
- · PLLuM (Mistral · Bielik · PLLuM). Państwowy polski model językowy konsorcjum HIVE AI z NASK, z myślą o administracji publicznej. Otwarty, z wersjami do zastosowań urzędowych. Kontekst: część 4, LLaMA → Llama 2: model, który wyszedł z laboratorium.
- · Llama 4 (Meta). Ostatnia duża Llama z otwartymi wagami. Rok później Meta przechodzi na zamkniętą rodzinę Muse. Kontekst: część 4, LLaMA → Llama 2: model, który wyszedł z laboratorium.
- · Qwen3 (Qwen · GLM · Kimi). Otwarte modele z myśleniem włączanym i wyłączanym w jednym modelu, dwa miesiące po Claude 3.7 Sonnet. Kontekst: część 10, Modele hybrydowe: myślenie staje się ustawieniem.
- · Grok 4 (xAI). Kolejna generacja Groka, z droższą wersją Heavy, w której kilka kopii modelu pracuje nad zadaniem równolegle. Kontekst: część 7, o1: model, który myśli przed odpowiedzią.
- · Kimi K2 (Qwen · GLM · Kimi). Otwarty model Moonshot AI nastawiony na pracę agenta: wywoływanie narzędzi i wieloetapowe zadania. Kontekst: część 9, Obsługa komputera: model, który zaczął działać.
- · GLM-4.5 (Qwen · GLM · Kimi). Zhipu wydaje otwarty model do zadań agentowych na licencji MIT, bez ograniczeń w użyciu komercyjnym. Kontekst: część 9, Obsługa komputera: model, który zaczął działać.
- · gpt-oss (OpenAI). Pierwsze otwarte wagi OpenAI od GPT-2, na licencji Apache 2.0. Dwa modele, które można uruchomić u siebie. Kontekst: część 4, LLaMA → Llama 2: model, który wyszedł z laboratorium.
- · GPT-5 (OpenAI). Automatyczny przełącznik decyduje, czy model ma myśleć. Pod jedną nazwą odpowiadają różne modele. Więcej: część 10, Modele hybrydowe: myślenie staje się ustawieniem.
- · Qwen3.5 (Qwen · GLM · Kimi). Otwarty model, od początku trenowany na tekście, obrazach i wideo, z licencją Apache 2.0. Obok niego hostowana, płatna wersja Plus. Kontekst: część 11, Rok 2026: dostęp staje się osią podziału.
- · Mythos Preview (Anthropic). Project Glasswing: model, który według Anthropic znalazł tysiące nieznanych podatności, trafia tylko do około 50 organizacji zajmujących się obroną. Więcej: część 11, Rok 2026: dostęp staje się osią podziału.
- · Muse Spark (Meta). Pierwszy model nowego laboratorium Meta, tym razem bez otwartych wag. Więcej: część 11, Rok 2026: dostęp staje się osią podziału.
- · Qwen3.6-Max (Qwen · GLM · Kimi). Najmocniejszy Qwen bez otwartych wag. Alibaba, znana z otwartych modeli, zostawia flagowca u siebie, a mniejsze modele dalej udostępnia. Więcej: część 11, Rok 2026: dostęp staje się osią podziału.
- · DeepSeek V4 (DeepSeek). V4-Pro i V4-Flash z otwartymi wagami. Otwarte modele doganiają czołówkę z opóźnieniem. Więcej: część 11, Rok 2026: dostęp staje się osią podziału.
- · GPT-5.5-Cyber (OpenAI). Wariant do cyberbezpieczeństwa tylko dla zweryfikowanych zespołów, z obowiązkowym silnym uwierzytelnianiem. Więcej: część 11, Rok 2026: dostęp staje się osią podziału.
- · PLLuM: 11 modeli (Mistral · Bielik · PLLuM). Największa premiera PLLuM: 11 otwartych modeli od 4 do 70 miliardów parametrów, z myślą o urzędach i firmach. Kontekst: część 11, Rok 2026: dostęp staje się osią podziału.
- · Fable 5 · Mythos 5 (Anthropic). Jeden model, dwie nazwy: Fable dla wszystkich z mocniejszymi zabezpieczeniami, Mythos dla zaufanych partnerów. Pytania uznane za ryzykowne trafiają do Opus 4.8. Więcej: część 11, Rok 2026: dostęp staje się osią podziału.
- · Kontrola eksportu USA (Regulacje i wycofania). Fable 5 i Mythos 5 wyłączone dla wszystkich użytkowników na świecie trzy dni po premierze. Fable wraca po 19 dniach, Mythos tylko dla zatwierdzonych organizacji. Więcej: część 11, Rok 2026: dostęp staje się osią podziału.
- · GLM-5.2 (Qwen · GLM · Kimi). Otwarte wagi na licencji MIT, cztery dni po tym, jak kontrola eksportu odcięła Fable 5. Według niezależnych pomiarów najmocniejszy wtedy otwarty model. Kontekst: część 11, Rok 2026: dostęp staje się osią podziału.
- · Kimi K3 (Qwen · GLM · Kimi). Otwarty model Moonshot AI o 2,8 biliona parametrów, wtedy największy chiński model z wagami do pobrania. Kontekst: część 11, Rok 2026: dostęp staje się osią podziału.
- · Muse Glimmer (Meta). Model o 30 miliardach parametrów z otwartymi wagami na licencji Apache 2.0. Flagowiec Meta pozostaje zamknięty. Więcej: część 11, Rok 2026: dostęp staje się osią podziału.
- · Qwen3.8 (Qwen · GLM · Kimi). Wagi modeli od 27 miliardów do 2,4 biliona parametrów. Mniejsze na otwartej licencji, największy z ograniczeniami licencyjnymi. Kontekst: część 11, Rok 2026: dostęp staje się osią podziału.
- · Fable 5.1 (Anthropic). Kolejna wersja najwyższej półki Anthropic. Trzy tygodnie później przegrywa w tabeli producenta z tańszym Opus 5.5. Więcej: część 13, Listopad 2026: Fable 5.2 i kolejność na siedem tygodni.
- · GPT-6 Astra (OpenAI). Najwyższa półka OpenAI. Prezes firmy mówi o „erze AGI”. Wrażenie bierze się z długiej, samodzielnej pracy modelu. Więcej: część 12, Wrzesień 2026: Astra, Opus 5.5 i słowo AGI.
- · DeepSeek V4.1-Flash (DeepSeek). Otwarty model na licencji MIT, który według DeepSeek wyprzedza flagowego V4-Pro. DeepSeek zapowiedział, że zapytania do V4-Pro będzie obsługiwał nowy model, czyli ta sama nazwa w API i inny model pod spodem. Potem z tego zrezygnował. Kontekst: Patologia modelu: Ta sama nazwa, inny model.
- · Grok 4.7 (xAI). Najmocniejszy model xAI, po kilku przesunięciach terminu. Dłuższa samodzielna praca i 500 tysięcy tokenów kontekstu, ale w niezależnych testach za czołówką. Więcej: część 12, Wrzesień 2026: Astra, Opus 5.5 i słowo AGI.
- · Opus 5.5 (Anthropic). Wielogodzinna praca bez nadzoru. Myślenie zawsze włączone: suwak traci pozycję zero. Więcej: część 12, Wrzesień 2026: Astra, Opus 5.5 i słowo AGI.
- · GPT-6.1 Sol (OpenAI). Model, który może uruchamiać własnych podagentów. Na razie jako wersja testowa w API. Więcej: część 14, Przełom października i listopada 2026: model staje się zespołem.
- · Gemini 4 Argon (Google). Najpierw tylko dla obrońców w programie Fairwind, dla wszystkich od 13 października. Więcej: część 14, Przełom października i listopada 2026: model staje się zespołem.
- · Mistral Large 4 (Mistral · Bielik · PLLuM). Największy model Mistrala, trenowany w jego własnych europejskich centrach danych. 6 października w API, 29 października wagi na zmodyfikowanej licencji MIT, z osobnymi warunkami dla firm, które chcą go odsprzedawać jako usługę. Kontekst: część 11, Rok 2026: dostęp staje się osią podziału.
- · Haiku 5.5 (Anthropic). Najmniejszy model Anthropic, przedstawiony jako pomocnik pracujący pod Opus albo Sonnet. Więcej: część 14, Przełom października i listopada 2026: model staje się zespołem.
- · Muse Wonder (Meta). Najmocniejsze modele Meta, Wonder i Wonder Full, bez otwartych wag. Miesiąc później Meta opisze je jako planistów dla mniejszego Embera. Więcej: część 14, Przełom października i listopada 2026: model staje się zespołem.
- · GPT-4 znika z API (Regulacje i wycofania). Wycofanie zgodnie z zapowiedzianym harmonogramem. Usługę można wyłączyć, pobrany plik z wagami zostaje. Więcej: część 4, LLaMA → Llama 2: model, który wyszedł z laboratorium.
- · Kimi K3.1 Pro (Qwen · GLM · Kimi). Najpierw w API, wagi na początku listopada, na własnej licencji Moonshot. Najmocniejszy otwarty model jesieni, w części testów blisko modeli zamkniętych. Moonshot usunął z treningu dane o cyberatakach. Więcej: część 13, Listopad 2026: Fable 5.2 i kolejność na siedem tygodni.
- · GPT-6.1 Terra (OpenAI). Środkowa półka o połowę taniej od poprzednika. OpenAI ma już cztery półki: Astra, Sol, Terra i Luna. Więcej: część 14, Przełom października i listopada 2026: model staje się zespołem.
- · Gemini 4 Carbon (Google). Najpierw dla specjalistów od cyberobrony, dla wszystkich płacących od 10 listopada. Cena wprowadzająca podwaja się po 30 listopada. Więcej: część 14, Przełom października i listopada 2026: model staje się zespołem.
- · GPT-6 Cyber (OpenAI). Model do cyberbezpieczeństwa tylko dla zatwierdzonych klientów programu Daybreak Red. Więcej: część 14, Przełom października i listopada 2026: model staje się zespołem.
- · Fable 5.2 · Mythos 5.2 (Anthropic). Szybciej i taniej za token. Niezależne pomiary potwierdzają prowadzenie, ale z mniejszą przewagą i przy najwyższym koszcie zadania. Więcej: część 13, Listopad 2026: Fable 5.2 i kolejność na siedem tygodni.
- · Muse Ember (Meta). Najmniejszy model Meta do powtarzalnej pracy agentów, 0,10 USD za milion tokenów. „Wonder planuje, Ember przerabia ilość”. Więcej: część 14, Przełom października i listopada 2026: model staje się zespołem.
- · Bielik 11B v3.1 (Mistral · Bielik · PLLuM). Polski otwarty model od SpeakLeash i Cyfronetu AGH, teraz w 56 językach, z obsługą narzędzi i rozumowaniem. Dzień później model przyspieszający odpowiedzi, dwa dni później cztery małe modele decyzyjne Bielik-One. Kontekst: część 14, Przełom października i listopada 2026: model staje się zespołem.
- · Gemini 4 Hydrogen (Google). Następca Flash, nazwa pierwiastka zamiast nazwy półki. Według Google wyprzedza Argon w indeksie Artificial Analysis. Więcej: część 14, Przełom października i listopada 2026: model staje się zespołem.
- · Qwen4-Max (Qwen · GLM · Kimi). Nowy flagowiec Alibaby bez otwartych wag, trzy miesiące po tym, jak Qwen3.8 dostał wagi w pełnej skali. Mniejsze modele Qwen4 mają być otwarte, bez podanej daty. Czeka na swoją część. Najbliższe przejście: część 11, Rok 2026: dostęp staje się osią podziału.
- · GPT-6.2 Astra · Sol (OpenAI). Nowa Astra o 20 procent tańsza od GPT-6 Astra i nowy Sol w cenie poprzednika. Według OpenAI pierwszy udostępniony model z wysokim poziomem ryzyka w samodoskonaleniu AI, z ostrzejszymi zabezpieczeniami przy cyberbezpieczeństwie. Czeka na swoją część. Najbliższe przejście: część 14, Przełom października i listopada 2026: model staje się zespołem.
- · Gemini 4 Neon (Google). Model między Hydrogenem a Carbonem. Google ma teraz w rodzinie Gemini 4 cztery modele, z nazwami pierwiastków zamiast półek. Czeka na swoją część. Najbliższe przejście: część 14, Przełom października i listopada 2026: model staje się zespołem.